چاپ        ارسال به دوست

تاثیر ویروس کرونا بر دنیای مجازی

شیوع ویروس کرونا جدید که برای اولین‌بار در ماه دسامبر در شهر ووهان چین دیده شد، همچنان ادامه دارد. این بیماری تاکنون موجب مرگ حدود 6 هزار نفر شده و بیش از 160 هزار نفر را در سطح جهان آلوده کرده است و همچنان نیز درحال انتشار است. این ویروس تاکنون، در بیش از ۱۲۰ کشور جهان و ازجمله در ایران دیده شده است. وزارت بهداشت ایران، نخستین مورد ابتلا و مرگ دراثر این ویروس را در واپسین روز ماه بهمن در قم گزارش کرد. در این مدت تقریبا یک‌ماهه، ویروس کرونا همچنان در حال گسترش در کشور بوده و طبق آمار رسمی، بیش از 15 هزار نفر را آلوده کرده است.

اما ابعاد مخرب این بیماری تنها به موارد مرتبط با سلامت فردی محدود نشده است. سقوط بی‌سابقه بازارهای بورس و اوراق بهادار جهان، کاهش بی‌سابقه‌ی بهای نفت در یک روز، شکسته شدن رکورد نرخ نزولی رمزارزها، کاهش قیمت طلا و فلزات گرانبها، همه و همه نشان از تاثیرات اقتصادی و اجتماعی حداکثری بر اقشار مختلف در جوامع بشری دارد. در این میان اما نقش اینترنت بسیار پررنگ‌تر از همیشه بوده است؛ چرا که با تصمیم بسیاری از دولت‌ها، باید به هرطریقی از تجمعات خودداری شود و یکی از راهکارها برای رسیدن به این هدف، فراهم کردن شرایط دورکاری و آموزش مجازی توسط شرکت‌ها و موسسات خواهد بود. در چنین شرایطی، بهترین راه ارتباطی بین کارکنان، استفاده از پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی است. در بسیاری از کشورها از جمله در ایران، مدارس و دانشگاه‌ها تعطیل شدند و تصمیم بر این شد تا معلمان و دانش‌آموزان از طریق شبکه‌های آموزشی و ارتباطات اینترنتی با هم در ارتباط باشند. در ایران اما این موضوع با محدودیت‌هایی از جمله در دسترس نبودن پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی محبوب، پهنای باند نسبتا پایین، عدم آمادگی معلمان برای استفاده از ابزار اینترنتی و هزینه‌ی نسبتا زیاد سرویس‌های اینترنتی روبرو شد. پس از مطرح شدن این موضوعات، به دستور وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران، شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات اینترنتی می‌بایست یکصد گیگابایت حجم اینترنتی رایگان در اختیار مشتریانشان قرار بدهند. این تصمیم باعث شد تا سقف مصرف پهنای باند مصرفی کشور در یک روز، شکسته شود. در چین نیز اتفاق جذابی رخ داد: پانزده هزار دانش‌آموز چینی با اقدامی هماهنگ، با دادن رای یک ستاره خود به اپلیکیشن‌های آموزش مجازی، باعث شدند تا این اپلیکیشن‌ها به طور خودکار از اپل‌استور حذف شوند و بدین‌ترتیب، آموزش از راه دور برای پنجاه میلیون کاربر را مختل کردند.

در بحبوحه‌ی فراگیر شدن ویروس کرونا و تبدیل شدن آن به یک پاندمی جهانی، هکرهای کلاه‌سیاه هیچگاه بیکار ننشستند. در حالی که شیوع این ویروس هر روز گسترده‌تر می‌شود، مردم به صفحات وب و شبکه‌های اجتماعی روی می‌آورند تا اطلاعات بیشتری از روش‌های مقابله و آخرین اخبار مربوط به آن کسب کنند. هکرهای کلاه‌سیاه با سوء استفاده از ترس مردم از ویروس کرونا و موقعیت پیش آمده، سعی دارند تا با ساخت صفحات جعلی، اخبار نادرست و لینک‌های آلوده، بدافزارهای خود را در سراسر جهان پخش کنند.

یکی از این اقدامات، ساخت درگاه و اپلیکیشن جعلی آمار روزانه مبتلایان به ویروس کرونا بوده است. هکرها در سناریویی قابل پیش‌بینی با ساخت درگاهی مشابه صفحه‌ی اطلاعات آماری کرونا در دانشگاه جان هاپکینز، اطلاعات و رمز‌عبورهای ذخیره‌شده در مرورگر کاربران را به سرقت می‌برند. همچنین با ارسال ایمیل‌های مخرب، ارائه نرم‌افزارهای تشخیص کرونا و ارسال لینک‌های آلوده در شبکه‌های اجتماعی، سعی بر به سرقت بردن اطلاعات شخصی کاربران می‌نمایند. بنابراین به توصیه مرکز مدیریت و هماهنگی رخداد رایانه‌ای کشور (ماهر)، از بازکردن ایمیل ناشناس و دانلود برنامه‌های غیررسمی که ادعا می‌کنند برای تشخیص کرونا ساخته شدند، خودداری کنید.

یکی دیگر از اقدامات هکرهای کلاه‌سیاه، حمله‌ی DDoS یا "منع سرویس توزیع‌شده" در ابعاد بسیار زیاد بر علیه کشورهای درگیر با این ویروس بوده است تا بتوانند در شرایطی که بسیاری از شرکت‌ها در حال دورکاری هستند و از اینترنت برای پیشبرد اهداف تجاری‌شان استفاده می‌کنند، با اخلال در سرویس‌های اینترنتی به اقتصاد آن کشور ضربه بزنند. هرچند که روزانه بسیاری از این حملات DDoS توسط شرکت ارتباطات زیرساخت ایران و سپر دژفا دفع می‌شوند؛ اما متاسفانه در مقاطعی محدود موفق به ایجاد اختلال در ارتباطات اینترنتی ایران شده‌اند.

مهم‌ترین موضوعی که در این بخش باید به آن بپردازیم، نقش شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها در این دوران است. با همه‌گیر شدن ویروس کرونا مطالب بسیاری در فضای مجازی درباره این بیماری منتشر شده‌اند. بسیاری از آنها مفید و کاربردی و بسیاری از آنها ناامیدکننده و دلهره‌آور هستند. با توجه به سرعت انتشار این ویروس، قطعا نقش فضای مجازی برای آگاهی‌رسانی هرچه سریع‌تر به آحاد جامعه بسیار کلیدی است. در ایران، کمپین‌هایی نظیر #در_خانه_بمانیم، #لبخندبزن و #کرونا_را_شکست_میدهیم به ‌نحو چشمگیری موجب تسریع در ایجاد عزم جمعی شده‌اند. از مشاهدات میدانی مشخص است که آن دسته از افراد میانسالی که هنوز از گوشی‌های هوشمند استفاده نمی‌کنند، کماکان به موضوع همه‌گیری این ویروس توجه کمتری نشان می‌دهند. جلوگیری از شایعات در چنین مواقعی که هکرها و سودجویان نیز تلاش بسیار زیادی برای دامن زدن به آن انجام می‌دهند، بسیار دشوارتر خواهد بود. شرکت‌های اینستاگرام، فیسبوک و گوگل سعی کرده‌اند تا با استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی، اخبار جعلی مربوط به کرونا را از صفحات خود پاک کنند؛ اما به‌نظر نمی‌رسد میزان موفقیت آنها در صفحات فارسی چندان مطلوب باشد. در ایران، دستگاه‌های دولتی از جمله شورای عالی فضای مجازی و پلیس فتا اعلام کرده‌اند با نشر هرگونه خبر کذب و جعلی که موجب ایجاد ترس و بی‌اعتمادی در جامعه شود به طور جدی برخورد خواهند کرد.

بسیاری از محققان معتقدند گمانه‌زنی دقیق برای پایان شیوع ویروس کرونا ممکن نیست. اما موفقیت‌های کشور چین در مهار بیماری کووید-19 این نوید را می‌دهد که بشر بتواند پایان شیوع این ویروس را در آینده نزدیک اعلام کند. برای اینکه بتوانید در جشن پیروزی بشر بر این ویروس شرکت کنید، لازم است حتی‌الامکان در خانه بمانید و بهداشت فردی را رعایت نمایید. بهترین راه برای حفظ سلامت خود و اطرافیانتان توجه به توصیه‌های سازمان بهداشت جهانی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران است.

منابع:

 

 


١٩:٠٠ - دوشنبه ٢٦ اسفند ١٣٩٨    /    شماره : ٢٥٣٠١    /    تعداد نمایش : ٤٣



خروج